«المکاسب» تألیف شیخ مرتضى انصارى (م، ۱۲۸۱ ق)، از مهمترین کتاب هاى فقهى شیعه در باب معاملات محسوب مى شود. این کتاب از زمان تألیف تاکنون، متن درسى حوزه هاى علمیه شیعه قرار گرفته و شروح و حواشى متعددى بر آن نوشته شده است.
احاطۀ شیخ انصاری به اقوال متقدمین و متأخرین موجب این شده که آراء مختلف را در موضوعات و مسائل معین جمعآورى نموده و با اجتهاد عمیق و اسلوب جدیدى که مطابق با روح شریعت و مقتضیات زمان است، کتابى را که مباحث آن جامع و مانع و دور از انحرافات و لغزشهاى فکرى است تألیف نماید.
مؤلف در این کتاب به سه مبحث مهم پرداخته است: مکاسب محرمه، بیع، خیارات؛ و پایان کتاب به برخى رساله هاى متفرقه اختصاص یافته است که عناوین آنها عبارتند از: تقیه، عدالت، قضا از میت، مواسعه و مضایقه، ارث، قاعده من ملک شیئا ملک الاقرار به، نفى ضرر، رضاع، مجرد عقد بر زن موجب تحریم او بر پدر و پسر عقدکننده مى گردد.
مؤلف به طور استدلالى به مباحث معاملات نظر دوخته و به ذکر و تحلیل کلمات فقهاى پیشین توجه عمیقى داشته است و وجوه مختلف یک مسئله فقهى را با بیان تردیدهاى ویژه خود، ترسیم مى نماید.